2. De algemene oplossingen: gebruik van duurzame energiebronnen en optimalisatie van de energievraag

"Een probleem kan men niet oplossen door het gebruik van eenzelfde denkwijze als degene die het probleem creëerde" (A. Einstein, )

De actuele energieproblematiek kan teruggebracht worden tot 2 oorzaken: een te grote en continu stijgende vraag naar energie en de wijze waarop deze energie opgewekt wordt. Onze denkwijze zou bijgevolg op twee vlakken moeten wijzigen: het beperken van de vraag naar energie en het veranderen van de energie-opwekmethoden.

a. Optimalisatie van de energievraag

Door de vraag naar energie te laten dalen zal er logischerwijze minder energie verbruikt worden en zullen de schadelijke effecten zich minder laten voelen. Deze optimalisatie kan opnieuw op twee manieren gerealiseerd worden: door een beperking van de activiteiten die energie vragen (sufficiëntie) en door het verhogen van het energetische rendement van de activiteiten (efficiëntie).

Sufficiëntie impliceert een wijziging in levenswijze. Dit blijft bijgevolg een individuele keuze en is moeilijk beleidsmatig te implementeren.

Efficiëntie betekent dat we hetzelfde kunnen doen, maar tegelijk minder verbruiken. Er zijn diverse voorbeelden die efficiëntieverbeteringen in energieverbruik kunnen illustreren: wie bijvoorbeeld een spaarlamp gebruikt, verbruikt 5 keer minder energie dan dan wie een gloeilamp voor dezelfde lichtsterkte. Voor een korte verplaatsing verbruikt de fiets geen energie terwijl een wagen een relatief grote hoeveelheid verbruikt. Een warmtekrachtkoppeling-installatie produceert gelijktijdig elektriciteit en warm water, zodat praktisch de volledige energieinhoud van de gebruikte brandstof benut wordt. Een geïsoleerd huis verbruikt een veelvoud minder warmte-energie dan een niet-geïsoleerd equivalent huis,... Het resultaat blijft bij al deze gevallen hetzelfde, maar het energieverbruik en de daaraan verbonden milieu-effecten worden drastisch ingeperkt.

b. Veranderen van de energie-opwekmethoden

Het eerste deel maakte duidelijk dat fossiele energie de grote boosdoener is. Door deze energievorm is de mens in staat om (tijdelijk) hoog boven zijn stand te leven. Deze energie werd gedurende miljoenen jaren opgestapeld via captatie van zonne-energie door plantenmateriaal. Wij verbruiken deze waardevolle energievorm aan een tempo dat vele duizenden keer sneller is dan het tempo waarmee het gemaakt kan worden en wijzigen tegelijk de samenstelling van onze atmosfeer.

Het is zowel voor het milieu als voor onze toekomstige energievoorziening belangrijk om onze energie op een andere wijze op te wekken. Er zijn diverse alternatieven denkbaar: windenergie, zonne-energie, waterkracht, getijdenkracht, aardwarmte, kernfusie,... De meeste hiervan bewijzen vandaag reeds hun meerwaarde. Vooral zonne-energie en windenergie zijn in onze streken populair. De enige milieuimpact wordt veroorzaakt tijdens de productiefase van de zonnecollectoren, zonnecellen en windmolens. Gedurende hun ganse levensloop produceren ze gratis energie zonder schadelijke uitstoot. Op het einde van hun levensloop kunnen de gebruikte materialen opnieuw als grondstof dienen.

Algemeen kan men besluiten dat alternatieve energie vele mogelijkheden biedt. Men zal echter slechts zeer moeilijk aan de huidige energievraag kunnen voldoen via duurzame productie. Daarom zal ons verbruik moeten verminderen. Dit kan door nutteloze en/of excessieve verbruiken te stoppen en door de nuttige aanwending zo efficiënt mogelijk te maken. Voor dit laatste komen natuurlijk ook onze woningen in aanmerking. Door een doorgedreven isolatie en het gebruik van duurzame energieopweksystemen is men momenteel in staat huizen te maken netto geen energie verbruiken of zelfs energie produceren.

Verder lezen: "3. Vertaling oplossingen naar het beleid"